Μετά από πρόσκληση του Δημάρχου Σερίφου οργανώθηκε η 1η συνάντηση εργασίας μεταξύ εκπροσώπων φορέων του νησιού και της μελετητικής ομάδας του Πανεπιστημίου Αιγαίου που έχει αναλάβει την εκπόνηση μελέτης με τίτλο «”Βιώσιμη ανάπτυξη στην Σέριφο υπό την αυξανόμενη τουριστική πίεση: μια ολοκληρωμένη προσέγγιση”.
Από τη πλευρά των φορέων παρευρέθηκαν:
- Νικολάου Γιώργος, πρόεδρος του συλλόγου επιχειρηματιών
- Χαρτοφύλακας Ηλίας & Κουκάκη Σταματίνα, πρόεδρος και ταμίας του Συλλόγου Καταλυμάτων
- Κόντε Μελαχροινή και Χρυσολωρά Αγγελική, πρόεδρος και ταμίας του Συλλόγου Ανδρομέδα και Αθανασιάδης Θανάσης, ξενοδόχος
- Πεφάνη φλώρα, εκπρόσωπος του Συνδέσμου Σεριφίων
- Γούναρης Δημήτριος, εκπρόσωπος του Συλλόγου Τελένικος
- Φραγκουλάκης Σπύρος, υπεύθυνος δραστηριότητας ΤΣΠ ΔΕΗ
Από τη πλευρά της ομάδας του Πανεπιστημίου Αιγαίου παρευρέθηκαν ο επικεφαλής της μελέτης καθ. Γιάννης Σπιλάνης και οι Αγγελική Μητροπούλου, Γιάννης Κατσούνης, Σοφία Βερίου και Κάλλι Λάσκαρη.
Η συνάντηση ξεκίνησε με σύντομη ενημέρωση από τη πλευρά του Δημάρχου για την ανάθεση της μελέτης και στη συνέχεια ο Γ.Σπιλάνης έκανε μια σύντομη περιγραφή του έργου που θα γίνει και των σταδίων που θα ακολουθηθούν.
Ειδικότερα αναφέρθηκε ότι η μελέτη στοχεύει, αφού εντοπίσει τα προβλήματα βιωσιμότητας που έχει το νησί ώστε να είναι ελκυστικό και κατοικήσιμο και την άποψη που έχουν οι ενδιαφερόμενοι (κάτοικοι, επιχειρηματίες και παραθεριστές) γι’ αυτά, να προτείνει εναλλακτικά σενάρια για την αντιμετώπιση τους. Υπογράμμισε ιδιαίτερα ότι η μελετητική ομάδα δεν θα αποφασίσει για τη μελλοντική πορεία του νησιού αλλά με βάση τη σημερινή κατάσταση, στην οποία θα πρέπει να συμφωνήσουν οι εμπλεκόμενοι, θα προτείνει εναλλακτικές πορείες για το μέλλον και ότι οι άμεσα ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να αποφασίσουν γι’αυτό γνωρίζοντας που αναμένεται να τους οδηγήσει η επιλογή αυτή.
Η μελέτη ξεκινά με τη καταγραφή μέσα από συνεντεύξεις των απόψεων σε ότι αφορά στα προβλήματα (που θα συμπληρωθεί μετά από επαφές με άλλους φορείς που δεν παρευρέθηκαν στη συνάντηση αυτή) και επιχειρεί να τα τεκμηριώσει με δεδομένα και πληροφορίες καθώς και να τα συνδέσει με τις αιτίες που τα δημιουργούν. Η τεκμηρίωση γίνεται αρχικά με δευτερογενή δεδομένα και συνεχίζεται με πρωτογενείς έρευνες σε επιχειρήσεις, τουρίστες, κατοίκους και εργαζόμενους. Αποφασίστηκε ότι άμεσα θα ξεκινήσει η διακίνηση ερωτηματολογίων σε επιχειρήσεις (καταλύματα και λοιπές επιχειρήσεις) και κατοίκους.
Την ολοκλήρωση της καταγραφής της κατάστασης ακολουθεί η αξιολόγηση της κατάστασης βιωσιμότητας (ευθραυστότητας και αντοχής και αν η πίεση έχει υπερβεί τη Φέρουσα Ικανότητα) του νησιού, των αιτιών που έχουν δημιουργήσει τη κατάσταση αυτή (αποτύπωμα δραστηριοτήτων και βαθμός ελκυστικότητας του νησιού) για να καταλήξει στη δημιουργία μιας ξεκάθαρης εικόνας για το ποια είναι να ισχυρά σημεία που πρέπει να αξιοποιηθούν και ποιες οι αδυναμίες που καλούμαστε να θεραπεύσουμε μέσα στο δεδομένο περιβάλλον στο οποίο ζούμε και που δίνει ευκαιρίες αλλά έχει και κινδύνους.
Στη τελευταία φάση θα γίνει διερεύνηση του οράματος μέσα από διατύπωση εναλλακτικών σεναρίων για το μέλλον του νησιού. Μετά από την επιλογή της επιθυμητής πορείας θα διαμορφωθούν οι στρατηγικοί στόχοι και οι άξονες δράσης που θα επιτρέψουν στην υλοποίηση της μέσα από το Επιχειρησιακό Σχέδιο του Δήμου αλλά και παρεμβάσεις σε άλλους αρμόδιους φορείς. Υπογραμμίστηκε ιδιαίτερα ότι λύσεις που θα προταθούν δεν θα αφορούν μόνο τον Δήμο και τη λειτουργία του αλλά και την ενεργή συμβολή των πολιτών και των επιχειρηματιών μέσα από ευρύτερες συναινέσεις που θα αποτυπώνονται σε κανονιστικές αποφάσεις.
Τα βασικά θέματα που τέθηκαν στη συνάντηση ήταν:
- Το θέμα της κινητικότητας, οι υποδομές και οι υπηρεσίες που εξυπηρετούν τη κίνηση μονίμων κατοίκων και επισκεπτών όλη τη διάρκεια του χρόνου και τα προβλήματα που υπάρχουν. Τέθηκαν ιδιαίτερα τα προβλήματα στην ευρύτερη περιοχή του Λειβαδιού που ως πύλη εισόδου και σημείο συγκέντρωσης του μεγαλύτερου αριθμού επιχειρήσεων και τουριστών υφίσταται μεγάλη πίεση, αλλά και την έλλειψη εσωτερικής συγκοινωνίας το χειμώνα πέρα από τα μαθητικά δρομολόγια.
- Το θέμα της υγείας με έμφαση στην ύπαρξη του πρωτοκόλλου που αφορά στην υποχρεωτική παραπομπή των ασθενών και ειδικά των επειγόντων περιστατικών στο Νοσοκομείο της Σύρου, πού (α) ούτε μπορεί να εξυπηρετήσει τα βαρύτερα από αυτά και τα παραπέμπει τελικά στην Αθήνα με τους όποιους κινδύνους περιέχουν για τους ασθενείς οι πολλαπλές μετακινήσεις και καθυστερήσεις και (β) ούτε βολεύει τους κατοίκους που επιβαρύνονται με έξοδα μετακίνησης και παραμονής που δεν θα είχαν στην Αθήνα
- Η μη αξιοποίηση του καταφυγίου τουριστικών σκαφών
- Η καταπάτηση και (μη) διαχείριση δημόσιων χώρων και μονοπατιών
- Το θέμα της δόμησης με την ασάφεια που έχουν τα όρια των οικισμών και τα προβλήματα της εκτός οικισμού δόμησης
- Το θέμα της κακής λειτουργίας του συστήματος αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων που ξεκινά από τη μη στεγανότητα του δικτύου που αντλεί τόσο το πολύτιμο πλέον νερό του Κάμπου αλλά και θαλασσινό νερό με αποτέλεσμα συνεχή λειτουργία, επιβάρυνση των αντλιών και υψηλό κόστος λόγω κατανάλωσης ρεύματος.
- Τα θέμα παροχής πόσιμου νερού και τα προβλήματα που δημιουργούν η παλαιότητα του δικτύου και των συνδέσεων, η αύξηση του αριθμού των συνδέσεων, η αύξηση του αριθμού των πισινών και του ποτίσματος. Τέθηκε το θέμα της επανάχρησης του νερού του βιολογικού καθαρισμού (όπως πχ. γίνεται στον Καλλίτσο) όταν το σύστημα λειτουργήσει ξανά όπως πρέπει καθώς και η δημιουργία μικρών αυτόνομων συστημάτων επανάχρησης του νερού στις εκτός οικισμών κατοικίες για πότισμα. Υπογραμμίστηκε ιδιαίτερα ότι σήμερα πλέον δεν νοείται η διάθεση νερών στη θάλασσα (πχ. λιμνάζοντα, νερά οικοδομών) αλλά η αξιοποίηση τους για τον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα.
- Του θέματος της διαχείρισης των απορριμμάτων με τον πολύ χαμηλό βαθμό ανακύκλωσης παρά τα όποια βήματα έχουν γίνει.
- Τα θέματα παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας και τι θα αλλάξει με τη διασύνδεση του νησιού, ενώ τέθηκε από τον Γ.Σπιλάνη το πως μια Ενεργειακή Κοινότητα μπορεί να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος αλλά και του κόστους μέσα από την αυτοπαραγωγή.
- Τέλος έγινε μια μεγάλη συζήτηση για το αν το μέλλον της Σερίφου θα στηριχθεί αποκλειστικά στον τουρισμό παραλίας ή θα εμπλουτιστεί από τα στοιχεία των μύθων, της ιστορίας και ευρύτερα του πολιτισμού που έχει το νησί (Περσέας, Βάτραχος, Μεταλλεία, Μύλοι, Μοναστήρι, Οικισμοί) αλλά και της φύσης (ζώνης Natura). Υπογραμμίστηκε η επιλογή που έχει γίνει ώστε οι παραλίες του νησιού να μην είναι οργανωμένες με ότι αυτό συνεπάγεται για τους επισκέπτες που το επιλέγουν. Εγιναν αναφορές στη σύνδεση που υπάρχει μεταξύ έλλειψης εναλλακτικών οργανωμένων αξιοθεάτων και δραστηριοτήτων (πχ. περπάτημα, θαλάσσιες περιηγήσεις και καταδύσεις, σύνδεση με ήθη και έθιμα) με την πολύ σύντομη τουριστική περίοδο και την βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, τα προβλήματα που προκύπτουν από την έλλειψη τοπικών προϊόντων, την μη ικανοποίηση των επισκεπτών από τη ποιότητα της εστίασης.
Εγινε ιδιαίτερη αναφορά στο θέμα που έχει προκύψει με την εκ νέου «ενεργοποίηση» της Εταιρείας των Μεταλλείων κάτω από τη νέα της ιδιοκτησία και στην αναγκαιότητα να βρεθεί πολιτική λύση ώστε να αντιμετωπιστεί όχι μόνο ο κοινωνικός αντίκτυπος αλλά και η επίδραση στην αναπτυξιακή πορεία του νησιού μέσα από μεγάλης κλίμακας παρεμβάσεις real estate που αναμένεται ότι θα γίνουν.
Οι παρευρισκόμενοι τόνισαν ιδιαίτερα ότι η έλλειψη σχεδίου και συνέχειας μεταξύ των διαφόρων δημοτικών αρχών έχει συνέπεια να μην αντιμετωπίζονται τα σημαντικότερα προβλήματα που έχουν ανάγκη σταθερών ενεργειών σε βάθος χρόνου. Σε όλα τα θέματα τοποθετήθηκε ο δήμαρχος που αναφέρθηκε ειδικότερα στις λύσεις που έχουν δρομολογηθεί και στα εμπόδια που υπάρχουν. Ο Γ.Σπιλάνης υπογράμμισε ότι θα προταθούν νέοι τρόποι αντιμετώπισης των «κλασσικών» προβλημάτων με βάση τις νέες τάσεις της επιστήμης και της διαχείρισης μέσα στο πλαίσιο της προσέγγισης της βιώσιμης ανάπτυξης, ενώ αναφέρθηκε στην μη αποτελεσματικότητα της διοικητικής δομής στο νησιωτικό χώρο όπου πολλές αρμοδιότητες ασκούνται από φορείς (πχ. Περιφέρεια) που δεν έχουν καμία παρουσία στο νησί με αποτέλεσμα να μην μπορούν να ασκηθούν ουσιαστικά (πχ. σε περίπτωση πυρκαγιάς).
